Nằm bên cạnh dòng Sêrêpốk, những nếp nhà dài, tiếng cồng chiêng và nghề thủ công truyền thống của đồng bào Êđê, M’nông ở buôn Kuôp (xã Ea Na) đang được gìn giữ, từng bước trở thành những sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng.

Buôn Kuôp được công nhận là buôn du lịch cộng đồng vào tháng 3/2024. Mô hình được xây dựng theo hướng lấy cộng đồng làm chủ thể, với sự tham gia của Ban Quản lý du lịch cộng đồng, nghệ nhân, già làng, người có uy tín và các hộ dân. 

Để tạo nền tảng cho du lịch cộng đồng, buôn Kuôp được tỉnh đầu tư 1 tỷ đồng để thực hiện các hạng mục thiết yếu như điện chiếu sáng, bãi đỗ xe, nhà vệ sinh công cộng, thu gom rác thải, cải tạo cảnh quan, bảng thông tin và các công trình phục vụ khách du lịch. Năm 2025, Dự án “Nâng cấp, đầu tư cơ sở hạ tầng và hỗ trợ phát triển các sản phẩm để phục vụ điểm du lịch cộng đồng buôn Kuốp” tiếp tục được khởi công với tổng nguồn vốn 13 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành cuối năm 2026.

Phụ nữ buôn Kuôp gìn giữ nghề dệt truyền thống, tạo nên những sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa phục vụ du lịch

Cùng với nguồn lực đầu tư của Nhà nước, các chủ thể tham gia mô hình du lịch cộng đồng ở đây cũng luôn đau đáu việc bảo tồn bản sắc văn hóa gắn với phát triển du lịch. Là người có uy tín ở buôn, đồng thời là một trong những người tiên phong tham gia xây dựng mô hình du lịch cộng đồng, bà H Phong Niê chia sẻ: “Muốn làm du lịch cộng đồng trước hết phải giữ được những nét văn hóa truyền thống của buôn làng. Khi có khách đến, mình có thêm cơ hội giới thiệu văn hóa, đồng thời tạo thêm thu nhập cho gia đình”.

Từ những giá trị văn hóa được gìn giữ, buôn Kuôp từng bước hình thành các sản phẩm du lịch mang bản sắc riêng. Du khách có thể tham quan nhà dài, tìm hiểu văn hóa cồng chiêng, thưởng thức ẩm thực truyền thống, trải nghiệm dệt thổ cẩm, làm rượu cần, giao lưu văn nghệ và nghỉ lại tại nhà dài.

Du khách trải nghiệm đời sống, văn hóa truyền thống tại nhà dài của người dân buôn Kuôp. Ảnh: Hiệp hội Du lịch Đắk Lắk cung cấp

Tuy nhiên, thực tế cho thấy lượng khách du lịch đến buôn Kuôp chưa ổn định, phần lớn là các đoàn khảo sát, nghiên cứu; thời gian lưu trú ngắn, mức chi tiêu chưa cao. Quy mô hoạt động còn nhỏ, số hộ trực tiếp tham gia chưa nhiều, sản phẩm trải nghiệm chưa phong phú. Bà H Lát Niê, một trong những hộ tham gia mô hình du lịch cộng đồng ở buôn Kuôp, cho rằng: “Buôn Kuôp có nhiều nét văn hóa đặc trưng nhưng chưa được nhiều người biết đến. Nếu được quảng bá tốt hơn, kết nối với các đơn vị lữ hành để đưa khách về buôn thì người dân sẽ có thêm cơ hội phát triển du lịch”.

Từ thực tế ấy, bài toán đặt ra không chỉ là giữ được nhà dài, tiếng chiêng hay nghề truyền thống, mà còn phải làm sao để những giá trị ấy được tổ chức thành sản phẩm hấp dẫn, giúp du khách muốn tìm đến, ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn cho những trải nghiệm do cộng đồng cung cấp.

Theo ông Nguyễn Đức Chơn, Phó Chủ tịch UBND xã Ea Na, địa phương đang tiếp tục củng cố Ban Quản lý du lịch cộng đồng, khuyến khích các hộ dân tham gia phát triển lưu trú, ẩm thực, trải nghiệm văn hóa; đồng thời chú trọng truyền dạy các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ. Cùng với việc hoàn thiện sản phẩm tại chỗ, Ea Na cũng hướng đến mở rộng không gian liên kết. Buôn Kuôp có thể kết nối với cụm thác Dray Nur - Dray Sáp Thượng, sông Sêrêpốk, các điểm du lịch sinh thái và trải nghiệm nông nghiệp để hình thành chuỗi sản phẩm đa dạng, kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Song song với phát triển du lịch, việc trao truyền văn hóa cũng được chú trọng. Địa phương đã tổ chức 2 lớp truyền dạy cồng chiêng cho 34 học viên; duy trì Tổ dệt thổ cẩm buôn Kla, khuyến khích nghệ nhân truyền nghề cho thế hệ trẻ... Những giá trị ấy chính là “vốn” để buôn Kuôp đánh thức tiềm năng du lịch của mình, kể câu chuyện của mình với du khách, không chỉ bằng cảnh quan thiên nhiên mà bằng đời sống văn hóa được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Vân Anh

https://baodaklak.vn/van-hoa-xa-hoi/202609/danh-thuc-tiem-nang-du-lich-cong-dong-o-buon-kuop-2513669/

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”