Từ những căn bếp trong ngôi nhà dài truyền thống đến màn hình điện thoại thông minh, ẩm thực của người Êđê đang có thêm một hành trình mới trên không gian số.

Không chỉ giới thiệu món ăn, nhiều cá nhân, cơ sở du lịch cộng đồng ở Đắk Lắk đang kể câu chuyện về văn hóa, con người và bản sắc Tây Nguyên qua các nền tảng số, góp phần đưa hương vị đại ngàn đến gần hơn với du khách trong và ngoài nước.

Biến gian bếp thành "studio"

Buổi sáng, căn bếp của gia đình anh Y Phơn Byă, chủ quán cơm Ama Vina ở buôn Ako Dhông (phường Buôn Ma Thuột) thường rộn ràng hơn. Trên bếp than đỏ lửa là những ống cơm lam thơm nức, gà nướng, canh cà đắng, ba chỉ bóp lá chanh… Mỗi công đoạn chế biến món ăn đều được ghi lại bằng chiếc điện thoại đặt trên giá đỡ. Sau vài thao tác, các đoạn video được đăng tải lên Facebook, Tiktok của cơ sở.

Không chỉ ghi lại cách chế biến món ăn, các video còn lồng ghép tiếng cồng chiêng, hình ảnh nhà dài, những bữa cơm quây quần của đồng bào Êđê. Nhờ đó, mỗi món ăn không chỉ hấp dẫn bởi hương vị mà còn trở thành "đại sứ" kể câu chuyện về văn hóa bản địa.

Các video, hình ảnh chia sẻ về ẩm thực của người Êđê thu hút hàng nghìn lượt yêu thích, chia sẻ. Ảnh chụp màn hình

Theo anh Y Phơn, từ khi thường xuyên chia sẻ hình ảnh, video ẩm thực và cuộc sống buôn làng lên mạng, lượng khách tăng lên đáng kể, đặc biệt là giới trẻ. Nhiều người nhắn tin đặt bàn khi xem những đoạn clip giới thiệu món gà nướng, cơm lam hay không gian nhà dài trên mạng xã hội. 

Chị Lê Phương Hồng Đào, du khách đến từ TP. Hồ Chí Minh, cho biết trước chuyến đi Đắk Lắk, chị dành thời gian tìm kiếm thông tin trên mạng xã hội. Chính những video ghi lại cảnh người dân nướng cơm lam, chế biến gà nướng hay quây quần bên bếp lửa trong nhà dài đã khiến chị lựa chọn buôn Ako Dhông là điểm dừng chân. "Qua những video trên mạng xã hội, tôi không chỉ thấy món ăn hấp dẫn mà còn cảm nhận được nét văn hóa đặc trưng của người Êđê. Khi được trải nghiệm thực tế, tôi còn thấy thú vị hơn", chị Đào chia sẻ.

Tại buôn Tơng Jú (phường Ea Kao), nhiều cơ sở du lịch cộng đồng cũng tích cực quảng bá hình ảnh trên Facebook, Tiktok, Google Maps, thường xuyên cập nhật các món ăn truyền thống, chương trình biểu diễn văn hóa và những trải nghiệm dành cho du khách.

Bà H'Yam Bkrông, chủ homestay tại buôn Tơng Jú cho biết, các hoạt động quảng bá trên không gian số thời gian qua nhận được sự hỗ trợ tích cực từ chính quyền địa phương. Mới đây, UBND phường Ea Kao tổ chức chương trình livestream giới thiệu các món ăn truyền thống, đặc sản địa phương gắn với không gian sinh hoạt cộng đồng, góp phần lan tỏa văn hóa ẩm thực Tây Nguyên. Việc chính quyền đồng hành trong quảng bá đã giúp các cơ sở làm du lịch cộng đồng có thêm cơ hội tiếp cận du khách, lan tỏa hình ảnh và những nét văn hóa đặc sắc của địa phương.

Lan tỏa bản sắc bằng công nghệ số

Quảng bá ẩm thực trên không gian số còn là cách kể những câu chuyện văn hóa. Một bát canh cà đắng, một ống cơm lam hay ché rượu cần đều mang trong mình ký ức về nương rẫy, bếp lửa và đời sống cộng đồng của người Êđê. 

Chị H'Zu Ni Niê, Bí thư Chi bộ buôn Ako Dhông cho biết, chị thường sử dụng điện thoại để quay video giới thiệu cách chế biến món ăn truyền thống, rang xay cà phê rồi chia sẻ trên mạng xã hội. Theo chị, điều ý nghĩa nhất là ngày càng có nhiều người, đặc biệt là giới trẻ quan tâm tìm hiểu về văn hóa Êđê thông qua những nội dung ngắn, sinh động. "Nhiều bạn trẻ nhắn tin hỏi về ý nghĩa của từng món ăn, cách làm cơm lam hay phong tục dùng bữa của người Êđê. Điều đó cho thấy khi được kể bằng ngôn ngữ số, văn hóa trở nên gần gũi và có sức lan tỏa hơn", chị H'Zu Ni cho hay.

Du khách khám phá văn hóa ẩm thực của người Êđê ở buôn Tơng Jú

Bên cạnh mạng xã hội, nhiều cơ sở du lịch đã ứng dụng công nghệ số trong hoạt động phục vụ du khách như xây dựng thực đơn điện tử bằng mã QR, tích hợp hình ảnh và video giới thiệu món ăn bằng tiếng Việt, tiếng Anh; cập nhật thông tin trên Google Maps, fanpage và các nền tảng du lịch trực tuyến. Nhờ đó, du khách có thể dễ dàng tìm hiểu trước về không gian, ẩm thực và các hoạt động trải nghiệm trước khi quyết định đặt dịch vụ.

Việc số hóa còn mở ra cơ hội để những món ăn truyền thống xuất hiện trên các nền tảng tìm kiếm, ứng dụng du lịch và mạng xã hội, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương với chi phí thấp nhưng hiệu quả cao. Chỉ với một video ngắn hoặc một buổi livestream, hình ảnh cơm lam, gà nướng, canh lá bép hay rượu cần có thể tiếp cận hàng chục nghìn người xem, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ hơn nhiều so với các hình thức quảng bá truyền thống.

Theo ông Nguyễn Lê Vũ, Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL, xu hướng hiện nay cho thấy phần lớn du khách đều tìm hiểu điểm đến qua mạng xã hội trước khi quyết định hành trình. Vì vậy, việc ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá văn hóa, đặc biệt là ẩm thực sẽ tạo lợi thế cho các điểm du lịch cộng đồng, đồng thời góp phần xây dựng hình ảnh Đắk Lắk giàu bản sắc.

Đối với đồng bào Êđê, đây không chỉ là cách thu hút du khách mà còn góp phần lưu giữ tri thức dân gian. Những công thức chế biến món ăn, cách lựa chọn nguyên liệu, nghi thức trong bữa cơm truyền thống hay không gian nhà dài đều được lưu giữ bằng hình ảnh, video và dữ liệu số, tạo nên nguồn tư liệu quý để thế hệ trẻ tiếp cận, học hỏi và gìn giữ.

Anh Phương

https://baodaklak.vn/van-hoa-xa-hoi/202607/huong-vi-dai-ngan-len-khong-gian-so-0eb7561/

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”