Giữa nhiều cách kể về vùng đất Tây Nguyên hùng vĩ, hoang sơ, họa sĩ Hoàng Duyên (ở phường Buôn Hồ) lựa chọn khắc họa vẻ đẹp hoa dã quỳ lên gỗ. Tranh khắc dã quỳ trên gỗ trở thành dấu ấn riêng trong hành trình sáng tác của chị.

Từ ký ức về những triền đồi vàng dã quỳ

Hoàng Duyên theo gia đình đến Đắk Lắk sinh sống từ năm 1996. Ngày đầu trên vùng đất mới, chị thường một mình dạo chơi trên những con dốc, ngắm nhìn hoa cỏ. Mỗi mùa dã quỳ nở, sắc vàng lại phủ kín triền đồi, con đường đất đỏ. Loài hoa mọc dại, bền bỉ trước nắng gió trở thành hình ảnh thân thuộc, in đậm trong ký ức tuổi thơ của chị.

Trong những bài tập mỹ thuật khi theo học tại Trường Đại học Nghệ thuật - Đại học Huế, hình tượng hoa dã quỳ đã xuất hiện trong sáng tác của Hoàng Duyên. Theo năm tháng, loài hoa gắn liền với vùng đất Tây Nguyên dần trở thành chủ đề xuyên suốt mà chị bền bỉ theo đuổi. Họa sĩ Hoàng Duyên chia sẻ: “Tôi coi dã quỳ như người bạn. Tôi vẽ dã quỳ trong ký ức và cả dã quỳ của hiện tại. Vẻ đẹp của dã quỳ vừa nằm ở sắc vàng rực rỡ lẫn sức sống bền bỉ của loài cây mọc giữa nắng gió. Mỗi bức tranh dã quỳ là cách tôi kể câu chuyện về vùng đất, con người, văn hóa nơi đây”.

Một trong những tác phẩm thuộc series “Chiếc gùi của thiếu nữ” của họa sĩ Hoàng Duyên.

Sau 17 năm giảng dạy mỹ thuật, Hoàng Duyên quyết định dừng công việc vào năm 2023 để dành nhiều thời gian cho sáng tác. Đây cũng là giai đoạn chị tập trung thử nghiệm các chất liệu, tìm kiếm cách thể hiện phù hợp với hình tượng dã quỳ. Từng thử sức với sơn dầu, tranh lụa và sơn mài, cuối cùng chị lựa chọn tranh khắc gỗ màu làm hướng đi chủ đạo. Đường dao khắc có thể tạo nên những đường nét mềm mại, mong manh của cánh hoa nhưng tổng thể tác phẩm vẫn toát lên sức sống mạnh mẽ của loài cây mọc dại giữa nắng gió. Sự tương phản ấy cũng là điều Hoàng Duyên theo đuổi khi thể hiện hoa dã quỳ, vẻ đẹp rực rỡ bên ngoài và sức sống bền bỉ ẩn sâu bên trong.

Trong quá trình sáng tác, Hoàng Duyên vận dụng ba kỹ thuật chính: khắc nét rồi in màu; khắc nét và vẽ sơn dầu trực tiếp lên gỗ; khắc gỗ phá bản. Mỗi kỹ thuật đem đến một khả năng biểu đạt khác nhau, giúp chị chủ động tìm tòi đường nét, mảng màu và cách sắp xếp hình ảnh trong từng tác phẩm. Dù lựa chọn cách thể hiện nào, hoa dã quỳ vẫn giữ vai trò trung tâm, kết nối các chi tiết trong tranh thành câu chuyện.

Theo họa sĩ Trương Văn Linh, Chi hội trưởng Chi hội Mỹ thuật Việt Nam tỉnh Đắk Lắk, Trưởng Khoa Mỹ thuật Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Đắk Lắk, tranh khắc gỗ màu là chất liệu đòi hỏi sự kiên trì và kỹ thuật cao. Số lượng họa sĩ theo đuổi dòng tranh khắc gỗ màu ở Việt Nam vốn không nhiều, tại Đắk Lắk lại càng hiếm. Từng công đoạn đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, công phu bởi mỗi thao tác đều ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng.

Mang mùa hoa vàng ra Hà Nội

Khi những triền đồi Tây Nguyên bắt đầu nhuộm vàng dã quỳ, họa sĩ Hoàng Duyên cũng tất bật chuẩn bị mang sắc màu của vùng đất mình gắn bó ra Thủ đô Hà Nội. Cuối tháng 11/2026, chị dự kiến tổ chức triển lãm cá nhân mang tên “Hi! DÃ QUỲ!” tại Nhà triển lãm Mỹ thuật (số 16 Ngô Quyền, Hà Nội). Sau hai năm ấp ủ, triển lãm là dịp để chị giới thiệu đến công chúng Hà Nội vẻ đẹp mộc mạc của loài hoa dại cùng những câu chuyện về vùng đất và con người Tây Nguyên.

Gần 50 tác phẩm thuộc hai mảng đề tài tĩnh vật và phong cảnh sẽ mở ra những góc nhìn bình dị mà sâu lắng về vẻ đẹp của một loài hoa biểu trưng cho sức sống mãnh liệt của vùng đất, con người Tây Nguyên. Bằng kỹ thuật tranh khắc gỗ màu công phu, nữ họa sĩ đã khai thác trọn vẹn sắc vàng đặc trưng của dã quỳ trong nhiều không gian, từ triền đồi ngập nắng đến những góc nhà thân thuộc, gợi cảm giác ấm áp, gần gũi.

Hoa dã quỳ trở thành nguồn cảm hứng xuyên suốt hành trình nghệ thuật của họa sĩ Hoàng Duyên.

Tên gọi “Hi! DÃ QUỲ!” như một lời chào thân mật, đó cũng là cách Hoàng Duyên giới thiệu người bạn lâu năm của mình với công chúng, thông qua những tác phẩm đong đầy ký ức và trải nghiệm nghệ thuật.

Một trong những điểm nhấn của triển lãm là 15 tác phẩm thuộc series “Chiếc gùi của thiếu nữ”, dự kiến được bố trí tại vị trí trung tâm không gian trưng bày. Lấy cảm hứng từ chiếc gùi, vật dụng đan thủ công quen thuộc trong đời sống của dân tộc Êđê, M’nông, J'rai, Ba Na, Hoàng Duyên đưa vào tranh hình ảnh những chiếc gùi đựng đầy dã quỳ rực rỡ, tạo nên một ngôn ngữ thể hiện độc đáo.

Không chỉ rực rỡ sắc hoa, chiếc gùi trong tranh Hoàng Duyên còn đầy ắp sản vật của đất trời cao nguyên. Đó là những nải chuối chín vàng, quả bí ngô căng tròn, trái bơ, quả hồng, chanh dây hay những trái mận đỏ được sắp đặt đan xen. Tất cả cùng hòa quyện tạo nên sự no đủ, trù phú, đồng thời gửi gắm tình yêu của người họa sĩ với thiên nhiên và nhịp sống bình dị nơi mình gắn bó.

Mùa hoa rồi sẽ qua, những triền đồi sẽ trở lại với màu xanh quen thuộc nhưng qua những bản khắc gỗ màu của họa sĩ Hoàng Duyên sắc vàng của dã quỳ vẫn được lưu giữ để gửi gắm một Tây Nguyên mộc mạc, dung dị mà tràn đầy sức sống đến với người thưởng lãm.

Như Quỳnh

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây