Bằng cách khai thác hợp lý tài nguyên tự nhiên, kết hợp bảo tồn giá trị văn hóa bản địa, Đắk Lắk đang từng bước biến các nguồn lực nội sinh thành động lực tăng trưởng xanh bền vững.

Đánh thức tiềm năng rừng và biển

Đắk Lắk hiện nay sở hữu không gian sinh thái đặc trưng khi có sự kết hợp hài hòa giữa rừng và biển. Đây là nền tảng cốt lõi để địa phương hình thành các dòng sản phẩm du lịch sinh thái gắn liền với công tác bảo tồn thiên nhiên.

Tại các khu rừng đặc dụng như: Vườn quốc gia Yok Don, Vườn quốc gia Chư Yang Sin và Khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô, các mô hình du lịch đang được vận hành dưới sự kiểm soát nghiêm ngặt nhằm hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến môi trường. Điểm sáng trong chuyển dịch này là Vườn quốc gia Yok Don - nơi được ghi nhận là trung tâm du lịch về văn hóa của vùng Tây Nguyên. Đây cũng là vườn quốc gia duy nhất có mô hình du lịch thân thiện với voi nhà và voi hoang dã trong môi trường sống tự nhiên của chúng; hằng năm, thu hút được nhiều đoàn khách du lịch trong nước và quốc tế đến tham quan. Dựa vào những lợi thế của tự nhiên, trong những năm qua, Vườn quốc gia Yok Don cũng đã đẩy mạnh phát triển các tour du lịch khám phá cảnh quan rừng tự nhiên như: Đạp xe xuyên rừng, cắm trại giữa rừng, xem voi, ngắm chim… Bước đầu, những tour du lịch này đã cho du khách những trải nghiệm tuyệt vời về thiên nhiên hoang dã nơi đây.

Không chỉ giàu tiềm năng rừng và thác nước, không gian du lịch sinh thái của Đắk Lắk còn được mở rộng đáng kể khi kết nối với khu vực ven biển Phú Yên trước đây - nơi sở hữu hệ sinh thái biển, đầm và núi đá độc đáo. Đây là điều kiện quan trọng để hình thành các mô hình du lịch sinh thái đa dạng, kết hợp giữa trải nghiệm thiên nhiên và văn hóa bản địa.

Tại các vùng ven biển, mô hình du lịch sinh thái gắn với vịnh và đầm nước phát triển mạnh mẽ, tiêu biểu như khu vực vịnh Xuân Đài, Vũng Rô, đầm Ô Loan… Du khách có thể tham gia các hoạt động trải nghiệm như tham quan làng chài, chèo thuyền, câu cá, thưởng thức hải sản tươi sống trên các nhà bè giữa vịnh, qua đó cảm nhận nhịp sống đặc trưng của cư dân vùng biển.

Bên cạnh đó, nhiều mô hình du lịch sinh thái gắn với thắng cảnh tự nhiên cũng đang thu hút du khách, nổi bật là khu vực gành Đá Đĩa - di sản địa chất độc đáo với cấu trúc đá bazan hình lục giác hiếm gặp, hay hành trình trekking khám phá núi Đá Bia... Những mô hình này không chỉ góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch mà còn tạo nên sự kết nối độc đáo giữa không gian “rừng - biển”, mở ra hướng phát triển du lịch sinh thái bền vững cho Đắk Lắk trong giai đoạn mới. Hướng phát triển “ít can thiệp - nhiều trải nghiệm” bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt.

Du khách tham gia hoạt động chèo thuyền tại khu vực của thác Dray Nur. (Ảnh do Ban quản lý cung cấp)

Sức hút từ du lịch cộng đồng

Song song với việc khai thác cảnh quan, Đắk Lắk chú trọng phát triển du lịch nông nghiệp và du lịch cộng đồng - những loại hình gắn kết chặt chẽ với đời sống sản xuất của nhân dân. Nhiều trang trại cà phê, vườn trái cây và khu nuôi trồng thủy hải sản đã trở thành điểm đến hấp dẫn. Qua đó, các sản phẩm địa phương (OCOP) được nâng tầm giá trị, trở thành quà tặng du lịch đặc sắc, giúp cải thiện thu nhập và thúc đẩy xây dựng nông thôn mới.

Mô hình du lịch cộng đồng cũng ghi nhận nhiều kết quả tích cực tại các buôn làng truyền thống như buôn Tuôr (xã Hòa Phú), buôn Akõ Dhông (phường Buôn Ma Thuột), buôn Tơng Jǔ (phường Ea Kao). Tại đây, không gian nhà dài, sinh hoạt văn hóa của người Êđê và âm vang cồng chiêng không chỉ là di sản mà đã trở thành “linh hồn” của các tour du lịch. Việc phát triển các tour gắn với di tích lịch sử và làng nghề truyền thống được tỉnh xác định là giải pháp then chốt để giữ gìn “an ninh văn hóa” trong bối cảnh hội nhập. Hiện nay, Đắk Lắk có 16 buôn được quy hoạch, đầu tư, phát triển du lịch cộng đồng đang thu hút nhiều du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Đơn cử như buôn du lịch cộng đồng Tơng Jú, nằm bên hồ Ea Kao thơ mộng, đây là nơi sinh sống lâu đời của cộng đồng người Êđê, còn lưu giữ nhiều tập quán sinh hoạt đặc trưng của nền văn minh nương rẫy. Không còn bó hẹp trong những nếp nhà dài truyền thống, người dân đã biến chính không gian sống của mình thành những điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn. Nhiều hộ gia đình đã đi tiên phong trong việc xây dựng các bungalow theo kiến trúc nhà sàn, sử dụng giường, nệm bằng chất liệu thổ cẩm, tạo ra một không gian vừa tiện nghi, vừa ấm cúng và đậm đà bản sắc. Mỗi năm, buôn Tơng Jú thu hút khoảng 2.700 lượt khách đến tham quan, trải nghiệm, thưởng thức những món ăn đặc sản từ rau rừng, gà địa phương và đắm mình trong không gian văn hóa của đồng bào Êđê.

Theo bà Nhữ Thị Ngần, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư Du lịch Hà Nội, xu hướng du lịch hiện nay đang dịch chuyển mạnh sang các sản phẩm “xanh”. Với lợi thế về hệ sinh thái đa dạng và bản sắc văn hóa còn nguyên vẹn, Đắk Lắk đang nắm giữ cơ hội lớn nếu tiếp tục kiên trì với định hướng đầu tư và khai thác bền vững.

Đăng Triều

https://baodaklak.vn/kinh-te/202603/tao-gia-tri-xanh-tu-noi-luc-3026d29/

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”